Nhận diện nguy cơ tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt trong lĩnh vực trò chơi có thưởng và hoạt động cờ bạc

Trong tháng 9/2026, Lực lượng đặc nhiệm tài chính (FATF) công bố tài liệu “Rủi ro trong lĩnh vực trò chơi có thưởng và hoạt động cờ bạc – Các dấu hiệu cảnh báo”[1], nghiên cứu các nguy cơ rửa tiền (Money Laundering –  ML), tài trợ khủng bố (Terrorist Financing – TF) và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (Proliferation financing – PF) trong lĩnh vực trò chơi có thưởng và hoạt động cờ bạc. Tài liệu cho thấy sự phát triển nhanh của hoạt động trò chơi, cờ bạc trực tuyến, giao dịch xuyên biên giới và việc sử dụng đa dạng phương thức thanh toán đã tạo ra những điểm dễ bị lợi dụng cho các hoạt động tài chính bất hợp pháp. Tuy nhiên, FATF đánh giá nguy cơ PF trong lĩnh vực trò chơi có thưởng và hoạt động cờ bạc hiện ở mức rất hạn chế, thấp hơn đáng kể so với các nguy cơ ML và TF được đề cập trong nghiên cứu.

Mặc dù FATF đánh giá nguy cơ PF trong lĩnh vực trò chơi có thưởng và hoạt động cờ bạc hiện ở mức rất hạn chế, tuy nhiên, việc nhận diện các dấu hiệu cảnh báo vẫn có ý nghĩa quan trọng, bởi những dấu hiệu này có thể phản ánh khả năng lĩnh vực này bị lợi dụng như một kênh trung gian trong quá trình che giấu, luân chuyển hoặc chuyển đổi nguồn tài chính có liên quan đến hoạt động phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Vấn đề cần quan tâm không chỉ là bản thân giao dịch cờ bạc, mà là mối liên hệ giữa khách hàng, nguồn tiền, phương thức thanh toán, đối tượng thụ hưởng và các hoạt động kinh tế đứng phía sau giao dịch.

Chẳng hạn, trường hợp khách hàng có nguồn tài sản hoặc thu nhập liên quan đến hoạt động thương mại quốc tế đối với hàng hóa lưỡng dụng với các quốc gia bị trừng phạt có thể đặt ra câu hỏi về khả năng nguồn tiền có liên quan đến hoạt động cung ứng, mua bán hoặc chuyển giao các hàng hóa, công nghệ có khả năng được sử dụng trong các chương trình phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Nếu dòng tiền từ các hoạt động này tiếp tục được đưa vào tài khoản trò chơi, hoạt động cá cược hoặc các phương thức thanh toán liên quan, việc truy tìm nguồn gốc và mục đích thực sự của dòng tiền có thể trở nên phức tạp hơn.

Tương tự, trường hợp khách hàng hoặc chủ sở hữu hưởng lợi có tên trong danh sách trừng phạt có quan hệ sở hữu, kiểm soát hoặc liên kết đáng kể với tổ chức, cá nhân bị chỉ định cần được xem xét dưới góc độ có nguy cơ né tránh các biện pháp trừng phạt tài chính mục tiêu. Việc sử dụng tài khoản của người khác, pháp nhân trung gian hoặc các cấu trúc sở hữu phức tạp trong lĩnh vực trò chơi có thưởng và cờ bạc có thể làm cho đối tượng thực sự kiểm soát hoặc thụ hưởng nguồn tiền khó được nhận diện.

Đối với dòng tiền, việc tiền được chuyển qua nhiều tài khoản ngân hàng quốc tế, tài khoản trung gian, bên thứ ba hoặc được chia nhỏ, tổng hợp rồi phân tán qua nhiều giao dịch có thể tạo ra một chuỗi giao dịch nhiều tầng, làm giảm khả năng nhận diện mối liên hệ giữa nguồn tiền ban đầu và đối tượng cuối cùng. Trong bối cảnh PF, những phương thức này có thể được lợi dụng để che giấu người cung cấp tài chính, người thụ hưởng hoặc mục đích thực tế của dòng tiền, đặc biệt khi giao dịch có liên quan đến các quốc gia, vùng lãnh thổ hoặc đối tượng bị trừng phạt bởi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Việc sử dụng tài sản ảo cũng đặt ra vấn đề tương tự. Khi tiền pháp định[2] được chuyển đổi sang tài sản ảo, luân chuyển qua nhiều ví hoặc nền tảng khác nhau rồi được chuyển đổi trở lại thành tiền pháp định, việc xác định nguồn gốc, chủ sở hữu hưởng lợi và mục đích sử dụng cuối cùng của giá trị tài sản có thể gặp khó khăn hơn. Nếu đồng thời xuất hiện các yếu tố như ví không được cấp phép, nền tảng ở nước ngoài, giao dịch xuyên biên giới hoặc thông tin khách hàng không tương xứng với quy mô giao dịch, cần xem xét liệu đây có phải là biểu hiện của việc sử dụng các kênh tài chính để che giấu hoặc né tránh các biện pháp kiểm soát liên quan đến PF hay không.

Đặc biệt, cấu trúc sở hữu phức tạp và việc che giấu chủ sở hữu hưởng lợi có thể tạo điều kiện cho các tổ chức, các nhân bị chỉ định hoặc có liên quan đến mạng lưới phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt tiếp cận gián tiếp với các dịch vụ tài chính. Việc sử dụng người đứng tên thay, pháp nhân trung gian, quỹ tín thác hoặc phân chia quyền sở hữu nhằm tránh các ngưỡng kiểm soát có thể khiến tổ chức cung cấp dịch vụ không nhận diện được người thực sự sở hữu, kiểm soát hoặc hưởng lợi từ tài khoản và giao dịch.

Như vậy, xét dưới góc độ PF, nguy cơ trong lĩnh vực trò chơi có thưởng và hoạt động cờ bạc chủ yếu không nằm ở việc hoạt động cờ bạc tự thân tạo ra nguồn tài chính cho phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, mà ở khả năng các nền tảng, tài khoản và phương thức thanh toán của lĩnh vực này bị lợi dụng như một mắt xích trong chuỗi tài chính rộng hơn. Chuỗi này có thể bao gồm việc tiếp nhận nguồn tiền từ hoạt động thương mại hoặc nguồn tài chính có liên quan đến đối tượng rủi ro; chuyển tiền qua nhiều tài khoản, phương thức thanh toán hoặc khu vực tài phán; che giấu chủ sở hữu hưởng lợi; sau đó chuyển giao giá trị cho đối tượng hoặc hoạt động liên quan đến phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Do đó, việc phát hiện một hoặc một số dấu hiệu cảnh báo cần được đặt trong mối quan hệ với toàn bộ hồ sơ khách hàng và dòng giao dịch, thay vì xem xét từng dấu hiệu một cách độc lập.

Trong công tác phòng, chống PF, các dấu hiệu cảnh báo do FATF đưa ra có vai trò quan trọng trong việc giúp các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan nhận diện được những điểm bất thường có thể xuất hiện trong một chuỗi tài chính phức tạp. Một khách hàng có liên hệ với hoạt động thương mại hàng hóa lưỡng dụng; giao dịch với quốc gia, vùng lãnh thổ hoặc đối tượng bị trừng phạt bởi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc; sử dụng nhiều tài khoản, phương thức thanh toán và tài sản ảo; hoặc có cấu trúc sở hữu, kiểm soát phức tạp không đồng nghĩa với việc khách hàng đó đang thực hiện hoạt động PF. Tuy nhiên, khi nhiều dấu hiệu xuất hiện đồng thời và có sự liên kết về chủ thể, dòng tiền, vị trí địa lý hoặc mục đích giao dịch, mức độ cần kiểm tra, xác minh và phân tích sâu hơn sẽ tăng lên.

Đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực trò chơi có thưởng và cờ bạc, yêu cầu đặt ra là không chỉ thực hiện nhận biết khách hàng và giám sát giao dịch nhằm phát hiện ML, TF, mà cần từng bước nâng cao khả năng nhận diện các biểu hiện có thể liên quan đến PF. Đặc biệt, cần chú ý đến mối liên hệ giữa khách hàng và chủ sở hữu hưởng lợi với các tổ chức, cá nhân bị chỉ định; nguồn gốc và mục đích của các dòng tiền xuyên biên giới; hoạt động thương mại hàng hóa lưỡng dụng; việc sử dụng các phương thức thanh toán có tính ẩn danh hoặc khó truy vết; cũng như những dấu hiệu cho thấy khách hàng có thể đang tìm cách né tránh các biện pháp trừng phạt tài chính mục tiêu.

Trong bối cảnh hoạt động trò chơi và cờ bạc ngày càng số hóa, xuyên biên giới và kết nối với nhiều phương thức thanh toán, việc nhận diện sớm các dấu hiệu nêu trên sẽ góp phần hạn chế khả năng các kênh tài chính hợp pháp bị lợi dụng làm trung gian cho hoạt động phổ biến VKHDHL. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để tăng cường trao đổi thông tin giữa các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực này với cơ quan có thẩm quyền, nâng cao hiệu quả áp dụng phương pháp tiếp cận dựa trên rủi ro và thực hiện các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, xử lý nguy cơ PF phù hợp với yêu cầu của quốc tế./.

Vũ Quang Đại – TT81

[1] https://www.fatf-gafi.org/en/news/risks-of-gaming-and-gambling-2026.html

[2] Tiền pháp định là loại tiền tệ do Chính phủ của một quốc gia phát hành và được công nhận hợp pháp để sử dụng trong nền kinh tế.