Ban hành Quy chế phối hợp đấu tranh, ngăn chặn hoạt động trốn tránh trừng phạt tài chính liên quan đến phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Ngày 11/5/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Giang vừa ký Quyết định số 829/QĐ-TTg ban hành Quy chế phối hợp trong đấu tranh, ngăn chặn hoạt động trốn tránh các biện pháp trừng phạt tài chính mục tiêu liên quan đến phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (Quy chế).

Quy chế được ban hành nhằm thiết lập cơ chế phối hợp thống nhất, đồng bộ giữa các bộ, cơ quan ngang bộ trong việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi trốn tránh trừng phạt tài chính mục tiêu theo các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả thực thi các nghĩa vụ quốc tế của Việt Nam trong lĩnh vực phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ

Quy chế quy định rõ phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và nguyên tắc phối hợp giữa các bộ, ngành như Bộ: Quốc phòng, Công an, Ngoại giao, Tài chính, Công Thương, Khoa học và Công nghệ… cùng các cơ quan ngang bộ như Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Thanh tra Chính phủ và Văn phòng Chính phủ.

Nguyên tắc phối hợp yêu cầu bảo đảm chặt chẽ, kịp thời, đúng chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đồng thời tuân thủ pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Việc trao đổi, sử dụng thông tin phải bảo đảm yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước và phục vụ đúng mục đích nghiệp vụ.

Quy chế cũng xác định mục tiêu trọng tâm là bảo đảm sự chỉ đạo thống nhất trong toàn hệ thống, nâng cao năng lực quản lý nhà nước và tăng cường trách nhiệm của các cơ quan trong đấu tranh, ngăn chặn các hành vi trốn tránh trừng phạt tài chính liên quan đến phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Tăng cường trao đổi thông tin và cảnh báo sớm

Một trong những nội dung trọng tâm của Quy chế là cơ chế phối hợp trong trao đổi, cung cấp thông tin giữa các cơ quan chức năng. Theo đó, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an đóng vai trò nòng cốt trong việc:

• Cung cấp thông tin cảnh báo về phương thức, thủ đoạn trốn tránh trừng phạt;
• Chia sẻ danh sách các tổ chức, cá nhân bị chỉ định theo nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc;
• Phát hiện, kiến nghị xử lý các lỗ hổng pháp lý trong quản lý tài sản và dòng tiền.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính có trách nhiệm cung cấp thông tin liên quan đến:

• Tài khoản, giao dịch ngân hàng;
• Giao dịch chứng khoán, tài sản số, tài sản mã hóa;
• Các hoạt động tài chính có dấu hiệu liên quan đến hành vi trốn tránh trừng phạt.

Đặc biệt, Quy chế yêu cầu việc trao đổi thông tin phải được thực hiện kịp thời, trong nhiều trường hợp không quá 10 ngày làm việc kể từ khi nhận được đề nghị, nhằm bảo đảm khả năng phản ứng nhanh trong xử lý các tình huống phát sinh.

Đẩy mạnh kiểm tra liên ngành và xác minh vụ việc

Quy chế quy định việc thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành do Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và các cơ quan liên quan nhằm kiểm tra việc tuân thủ các quy định pháp luật trong lĩnh vực này.

Song song đó, các cơ quan chức năng có trách nhiệm phối hợp xác minh các dấu hiệu nghi vấn liên quan đến hành vi trốn tránh trừng phạt tài chính mục tiêu; kịp thời áp dụng các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn và thu thập chứng cứ phục vụ xử lý theo quy định của pháp luật.

Triển khai các biện pháp phong tỏa, ngăn chặn tài sản

Quy chế cũng nhấn mạnh việc phối hợp thực hiện các biện pháp như:

• Trì hoãn giao dịch;
• Phong tỏa tài khoản;
• Tạm ngừng lưu thông;
• Niêm phong, tạm giữ và xử lý tiền, tài sản liên quan.

Các biện pháp này được áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có dấu hiệu liên quan đến hành vi trốn tránh trừng phạt tài chính mục tiêu, bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật và các nghĩa vụ quốc tế của Việt Nam.

Tăng cường hợp tác quốc tế và nâng cao năng lực

Trong bối cảnh các hoạt động trốn tránh trừng phạt tài chính ngày càng tinh vi, mang tính xuyên quốc gia, Quy chế đặt ra yêu cầu tăng cường hợp tác quốc tế, bao gồm:

• Trao đổi thông tin với các đối tác nước ngoài;
• Phối hợp điều tra, xác minh;
• Đào tạo, nâng cao năng lực cho lực lượng thực thi;
• Tăng cường điều kiện kỹ thuật, phương tiện phục vụ công tác đấu tranh.

Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức

Quy chế cũng đề cập đến việc tổ chức tuyên truyền, phổ biến nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức và các tổ chức, cá nhân có liên quan về:

• Nghĩa vụ quốc tế của Việt Nam;
• Nguy cơ, phương thức trốn tránh trừng phạt;
• Trách nhiệm trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm.

Nâng cao hiệu quả thực thi trừng phạt tài chính mục tiêu

Việc ban hành Quy chế là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành trong thực thi các biện pháp trừng phạt tài chính mục tiêu, góp phần ngăn chặn hiệu quả các hoạt động tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Đây cũng là hành động hoàn thiện Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện cam kết của Chính phủ Việt Nam về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (Hành động số 17 về Chứng minh việc hợp tác và phối hợp giữa các cơ quan chức năng để ngăn chặn việc trốn tránh các biện pháp trừng phạt).

Đồng thời, Quy chế cũng góp phần nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trong việc thực hiện các cam kết quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang tăng cường triển khai các chuẩn mực quốc tế về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt./.

Thanh Tùng – TT81