Đoàn Việt Nam tham dự SEAFEC 2026

Từ ngày 16 đến ngày 18 tháng 9 năm 2026, Đoàn đại biểu Việt Nam gồm Bộ Quốc phòng, cùng đại diện Bộ Công Thương và Bộ Tài chính, tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Quản lý thương mại chiến lược lần thứ 5 (SEAFEC 2026), diễn ra tại Jakarta, Indonesia.

Ảnh 1. Lãnh đạo các đoàn tại phiên khai mạc SEAFEC 2026, Jakarta, ngày 16/9/2026.

SEAFEC 2026 do Indonesia và Hoa Kỳ đồng chủ trì. Hội nghị quy tụ hơn 300 đại biểu cấp lãnh đạo từ ASEAN, đối tác quốc tế, tổ chức quốc tế, học thuật và khu vực tư nhân. Chủ đề năm nay tập trung an ninh chuỗi cung ứng bán dẫn, rủi ro từ trí tuệ nhân tạo và công nghệ mới nổi, cùng an ninh chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược và đất hiếm.

Mục tiêu của Hội nghị gồm: khảo sát chuẩn mực quốc tế và khung khu vực cho STM; chia sẻ bài học xây dựng hệ thống từ ý chí chính trị, pháp lý, phối hợp liên ngành đến năng lực thực thi và gắn kết doanh nghiệp; nhận diện thách thức mới từ bán dẫn, AI và chuyển giao công nghệ vô hình (ITT).

Nghị định số 81/2019/NĐ-CP ngày 11/11/2019 về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt xác định Bộ Quốc phòng là Cơ quan đầu mối quốc gia. Bộ Tư lệnh Hóa học được giao làm Cơ quan thường trực của Cơ quan đầu mối quốc gia (Cơ quan thường trực 81) đại diện giải quyết công việc thường xuyên, tiếp nhận và xử lý thông tin, tham mưu phối hợp liên ngành.

Ngày 23/8/2026, Quốc hội khóa XVI thông qua Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (có hiệu lực từ 01/7/2027). Luật nâng khung pháp lý từ nghị định lên luật, khẳng định Bộ Quốc phòng là Cơ quan đầu mối quốc gia, chủ trì giúp Chính phủ điều phối, đôn đốc và hướng dẫn thực hiện. Trong thời gian chuyển tiếp, Cơ quan đầu mối quốc gia và các đơn vị đang làm nhiệm vụ (trong đó có Cơ quan thường trực 81) tiếp tục thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo pháp luật hiện hành.

Cùng với Nghị định số 259/2025/NĐ-CP về kiểm soát thương mại chiến lược (hiệu lực từ tháng 10/2025), Việt Nam vận hành hai trục bổ sung: Bộ Công Thương là đầu mối cấp phép hàng hóa lưỡng dụng; Bộ Quốc phòng, thông qua Cơ quan thường trực 81, điều phối chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt và danh sách tổ chức, cá nhân bị chỉ định; Bộ Tài chính (Hải quan Việt Nam) giám sát dòng hàng hóa lưỡng dụng xuyên biên giới: xuất khẩu, tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, trung chuyển và quá cảnh. Giấy phép của cơ quan có thẩm quyền là điều kiện bắt buộc trước thông quan.

Ảnh 2. Đoàn Việt Nam SEAFEC 2026, với sự tham gia của đại biểu Bộ Quốc phòng, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính.

Tại diễn đàn, Đại biểu Đoàn Việt Nam chia sẻ việc triển khai STM, Hải quan đang đẩy mạnh điện tử hóa thủ tục. Thương nhân phải chủ động rà soát Danh mục kiểm soát, hoàn thiện hồ sơ cấp phép trước khi đăng ký tờ khai. Cơ chế quản lý rủi ro được áp dụng; doanh nghiệp bị xử phạt hành chính khi tờ khai vào luồng vàng nhưng thiếu hoặc không xuất trình giấy phép.

Đoàn Việt Nam đề nghị các nước và tổ chức quốc tế hỗ trợ đào tạo chuyên sâu kỹ năng nhận diện hàng hóa cho hải quan tuyến đầu, đồng thời thiết lập cơ chế kết nối cơ sở dữ liệu về tổ chức, cá nhân rủi ro cao để dựng hàng rào phòng ngừa từ xa. Việt Nam cam kết đồng hành và thực thi nghiêm các chuẩn mực quốc tế về STM.

Ảnh 3. Đại biểu Việt Nam tại SEAFEC 2026.

Việt Nam đang đi sâu vào chuỗi bán dẫn, điện tử và hàng hóa lưỡng dụng, STM chỉ đứng vững khi có sự đồng bộ từ khung pháp lý đến thực thi hiệu quả. Thiếu điều phối quốc gia, danh mục dù đầy đủ cũng khó thành hệ thống. Thiếu hải quan việc kiểm soát tuyến đầu sẽ không hiệu quả. Thiếu đầu mối chống phổ biến, thương mại dễ tách khỏi nghĩa vụ quốc tế. Sự có mặt liên ngành tại Jakarta khẳng định Việt Nam đang đi đúng hướng trong quản lý thương mại chiến lược và phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Đặng Huy Hiệp – TT81